Ôn tập phân tích thiết kế hệ thống thông tin Khóa 8

Nội dung ôn tập:

1. Đề thi 75 phút, không sử dụng tài liệu
2. Lý thuyết 3 điểm, 3 câu, ôn trong tập 20 câu hỏi + luật chuyển đổi CDM sang PDM (chú ý chính tả)
3. Bài tập 4 điểm, 1 câu: từ đặc tả cho trước, sinh viên xây dựng CDM và chuyển CDM sang PDM

Danh sách bài tập:

Phân tích thiết kế hệ thống thông tin: Quản lý giảng dạy không chính quy

Khoa CNTT&TT – ĐHCT hàng năm đảm nhận việc giảng dạy cho sinh viên chuyên ngành Tin học hệ không chính qui tại một số các trường Đại học, Cao đẳng cộng đồng liên kết trong vùng ĐBSCL. Các thông tin về giảng viên được quản lý bao gồm: mã số giảng viên, họ tên, Bộ môn trực thuộc, chức danh. Một giảng viên sẽ trực thuộc một trong những Bộ môn sau của Khoa: Công nghệ phần mềm, HTTT & TƯD, HTMTT & TT. Sau khi có sự phân công của Bộ môn trực thuộc (bao gồm các thông tin như: mã số giảng viên, mã số môn giảng dạy, mã số lớp giảng dạy, đơn vị liên kết, thời gian bắt đầu giảng dạy, thời gian kết thúc giảng dạy) và lịch mời giảng của trường liên kết, một “Phiếu mời giảng” (xem biểu mẫu minh họa) sẽ được lập cho mỗi giảng viên. Trên cơ sở chức danh giảng viên, lớp dạy và số tiết của môn học, sẽ xác định thù lao giảng dạy cho giảng viên theo công thức :
Số tiền = số tiết * hệ số lớp * mức thù lao cho mỗi tiết.

Trong đó, mức thù lao cho mỗi tiết phụ thuộc vào chức danh của từng giảng viên tùy theo khung qui định.

Hệ  số lớp được quy đổi theo sĩ số sinh viên trong lớp như sau :

Sĩ số lớp
Hệ số
< 80 sinh viên
1.0
80 ® 119 sinh viên
1.2
120 ® 159 sinh viên
1.4
³ 160 sinh viên
1.6


Cuối mỗi học kì, cuối năm học, Khoa cũng cần thống kê số tiết, số tiền theo từng giảng viên, theo từng TTGDTX, theo từng đơn vị, …

Phân tích thiết kế hệ thống thông tin: Quản lý hồ sơ đảng viên

Đảng bộ Khoa CNTT&TT cần quản lý hồ sơ các đảng viên đang sinh hoạt trong các chi bộ trực thuộc Đảng bộ Khoa. Đảng bộ Khoa hiện có khoảng 60 đảng viên sinh hoạt trong các chi bộ trực thuộc. Thông tin về mỗi đảng viên bao gồm: Họ tên, Giới tính, Ngày sinh, Nơi sinh, Quê quán, Ngày vào đảng, Ngày chính thức (dành cho những đảng viên chính thức), Người giới thiệu thứ nhất, Chức vụ chính quyền, Chức vụ đảng, Chức vụ Đoàn thể, Sinh hoạt tại Chi bộ, Chức danh, Trình độ văn hóa - học vị, Chuyên môn, Trình độ ngoại ngữ (tên ngoại ngữ, trình độ), Trình độ chính trị. Trong đó ngày vào đảng chính thức (nếu có) phải sau đúng 1 năm so với ngày vào đảng. Chức vụ chính quyền có thể là: Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng, Trưởng khoa, Phó trưởng khoa, Trưởng bộ môn, Phó trưởng bộ môn, Trưởng phòng, Phó trưởng phòng,. . . Chức vụ đảng có thể là: Bí thư đảng ủy, Phó bí thư đảng ủy, Đảng ủy viên, Bí thư chi bộ, Phó bí thư chi bộ, chi ủy viên, đảng viên. Chức vụ công đoàn có thể là: Chủ tịch BCHCĐ, Phó chủ tịch BCHCĐ, Ủy viên, Tổ trưởng tổ CĐ, Tổ phó tổ CĐ, CĐV. Trình độ văn hóa - học vị có thể là: 9/12, 12/12, Cử nhân, Kĩ sư, Thạc sĩ, Tiến sĩ. Chức danh có thể là: Giảng viên mức B, Giảng viên mức A, Giảng viên chính, Phó giáo sư, Giáo sư, Chuyên viên, Chuyên viên chính. Chuyên môn có thể là: Sư phạm Toán, Sư phạm Văn, Tin học, Nuôi trồng thủy sản,. . . Trình độ ngoại ngữ có thể là: Anh văn A, Pháp văn C. . . Trình độ chính trị có thể là: Sơ cấp, Trung cấp, Cao cấp. . .

Hiện Đảng bộ Khoa có 4 chi bộ trực thuộc: Chi bộ Văn phòng và Trung tâm Điện tử - Tin học, Chi bộ Trung tâm Công nghệ phần mềm, Chi bộ Tin học và Chi bộ Sinh viên.

Việc tìm kiếm thông tin về đảng viên là rất cần thiết, chẳng hạn tìm kiếm theo họ tên, tìm kiếm theo chức vụ đảng, tìm kiếm theo tuổi đảng. . . Kết quả các tìm kiếm này có thể in ra màn hình và máy in.


Vào bất cứ thời điểm nào, Đảng bộ Khoa cũng có thể cần đến các biểu mẫu thống kê theo tùng đơn vị về các mặt như: Trình độ văn hóa-học vị, trình độ ngoại ngữ, trình độ chính trị. . .

Phân tích thiết kế hệ thống thông tin: Quản lý bán thiết bị văn phòng

Công Ty thiết bị văn phòng Cần Thơ cần tin học hoá khâu lập hóa đơn bán hàng hàng ngày và một số các thống kê định kỳ. Công ty có bán một số mặt hàng thiết bị văn phòng, các thông tin về thiết bị được quản lý bao gồm: mã số thiết bị, tên thiết bị, đơn vị tính, mã loại

Mỗi thiết bị thuộc một trong 3 loại sau : linh kiện máy tính, máy văn phòng hoặc các thiết bị hỗ trợ khác.


Khi có một giao dịch mua bán hàng ngày thực hiện, một hóa đơn sẽ được lập cho khách hàng. Trên hóa đơn có ghi rõ một số các chi tiết: mã số hóa đơn, ngày lập hóa đơn, mã số khách hàng, hình thức thanh toán, tỷ lệ thuế giá trị gia tăng tổng số tiền mua hàng. Trên một hóa đơn được lập cho một khách hàng khi giao dịch có thể bán nhiều thiết bị, ứng với từng thiết bị là số lượng thiết bị và đơn giá thiết bị. Khách hàng khi đến mua hàng có thể thanh toán bằng một trong các hình thức thanh toán sau: trả bằng tiền mặt, chuyển khoản, hoặc gửi tiền bảo đảm qua bưu điện. Tỷ lệ thuế giá trị gia tăng (VAT) trên mỗi hóa đơn phải được tính bằng % và có thể thay đổi từ 5% đến 20%. Ngoài ra, một số thông tin về khách hàng cũng cần được lưu trữ như : họ tên khách hàng, địa chỉ, số điện thoại, số CMND, mã số thuế, số tài khoản.

Phân tích thiết kế hệ thống thông tin: Quản lý nhập thiết bị văn phòng

Công Ty thiết bị văn phòng Cần Thơ cần tin học hoá khâu lập phiếu nhập hàng và một số các thống kê định kỳ. Công ty có nhập một số mặt hàng thiết bị văn phòng, các thông tin về thiết bị được quản lý bao gồm: mã số thiết bị, tên thiết bị, đơn vị tính, mã loại

Mỗi thiết bị thuộc một trong 3 loại sau : linh kiện máy tính, máy văn phòng hoặc các thiết bị hỗ trợ khác.


Khi có một giao dịch nhập hàng hóa từ nhà cung cấp được thực hiện, một phiếu nhập hàng sẽ được lập. Trên phiếu nhập có ghi rõ một số các chi tiết: mã số phiếu, ngày lập phiếu, mã số nhà cung cấp, hình thức thanh toán, tỷ lệ thuế giá trị gia tăng tổng số tiền mua hàng. Trên một phiếu nhập được lập từ một nhà cung cấp khi giao dịch có thể mua nhiều thiết bị, ứng với từng thiết bị là số lượng thiết bị và đơn giá thiết bị. Công ty khi đến mua hàng từ nhà cung cấp có thể thanh toán bằng một trong các hình thức thanh toán sau: trả bằng tiền mặt, chuyển khoản, hoặc gửi tiền bảo đảm qua bưu điện. Tỷ lệ thuế giá trị gia tăng (VAT) trên mỗi hóa đơn được tính bằng % và có thể thay đổi từ 5% đến 20%. Ngoài ra, một số thông tin về nhà cung cấp cũng cần được lưu trữ như : mã số nha cung cấp, tên nhà cung cấp, địa chỉ, số điện thoại,  mã số thuế, số tài khoản.

Phân tích thiết kế hệ thống thông tin: Quản lý nhân sự và tiền lương

Trung đoàn TT29/QK9 cần tin học hóa khâu quản lý tiền lương cho các Cán bộ - Chiến sĩ (CB-CS) trong trung đoàn. Quân số Trung đoàn được tính trên toàn thể 4 Ban và 3 tiểu đoàn : Ban tham mưu, Ban chính trị, Ban hậu cần, Ban kỹ thuật, Tiểu đoàn 1, Tiểu đoàn 2 và Tiểu đoàn 3. Việc tính lương và cấp phát lương sẽ được quản lý đến các cấp này.


Công thức tính lương hàng tháng như sau:
    Tiền lương = Lương chính + Phụ cấp trách nhiệm (nếu có)+ Phụ cấp thâm niên
                     - Số tiền tạm ứng trong tháng (nếu có) - Các khoản bảo hiểm
. Lương chính = Hệ số lương (HSLUONG) * 540 (Muc luong toi thieu)
. Phụ cấp trách nhiệm = 3% lương chính * hệ số cấp bậc (HESO)
. Phụ cấp thâm niên = 1% lương chính * số năm công tác (Năm hiện tại – Năm nhập ngũ)
. Bảo hiểm = Bảo hiểm xã hội + Bảo hiểm y tế = 6% lương chính.

. Trong tháng, một số CB-CS có thể xin tạm ứng lương trước khi có việc cần thiết với số tiền tạm ứng không quá 700. 000đ và số tiền này sẽ bị trừ vào lương tháng đó.

Phân tích thiết kế hệ thống thông tin: Quản lý ký túc xá

Ban quản lý Ký túc xá sinh viên trường Đại Học Cần thơ cần tin học hóa khâu quản lý các hợp đồng phòng ở KTX của sinh viên theo từng niên khóa. Thông tin cần quản lý về sinh viên ở KTX như sau: mã số sinh viên, họ tên sinh viên, giới tính, năm sinh, mã lớp, hộ khẩu thường trú thuộc huyện/ tỉnh, thuộc nhóm đối tượng. Trong đó, mỗi sinh viên có thể thuộc một trong những nhóm đối tượng sau và căn cứ vào nhóm đối tượng này sẽ có một tỷ lệ miễn giảm thích hợp :

Đối tượng
Tỷ lệ giảm (%)
Con thương binh, liệt sĩ
75
Chính sách xã hội
60
Hộ nghèo
50
Vùng sâu, vùng xa
40
Sinh viên người dân tộc
30
Sinh viên
0

Khi sinh viên được xét vào ở KTX, một hợp đồng sẽ được lập với các thông tin sau : mã số hợp đồng, mã số sinh viên, ngày bắt đầu hợp đồng, ngày kết thúc hợp đồng, số giường, số phòng, số dãy, niên khóa học của sinh viên.
Cuối mỗi năm học hoặc đến thời hạn kết thúc hợp đống, một phiếu thu sẽ được lập với các thông tin sau: mã số phiếu, mã số hợp đồng, mã số sinh viên, niên khóa học của sinh viên số tiền phải trả. Số tiền phải trả được tính bằng công thức:
Số tiền = (tháng kết thúc hợp đồng – tháng bắt đầu hợp đồng) * 30.000 đồng * tỷ lệ giảm
Vào bất cứ thời điểm nào, Ban quản lý KTX cũng có thể cần đến thông tin về một sinh viên nào đó hiện ở KTX hay các biểu mẫu thống kê sinh viên theo từng khoa, khóa học, ngành học, …


Phân tích thiết kế hệ thống thông tin: Quản lý thực tập thực tế

Trợ lý giáo vụ Khoa CNTT&TT cần tin học hóa khâu quản lý công tác thực tập thực tế của sinh viên hàng năm. Thông tin cần quản lý về sinh viên đi thực tập thực tế như sau: mã số sinh viên, họ tên sinh viên, giới tính, năm sinh, lớp, ngành học, khóa học, hộ khẩu thường trú thuộc huyện/ tỉnh.Trong đó, mỗi lớp có mã số lớp, tên lớp. Mỗi ngành học có mã ngành, tên ngành. Thông tin về các đơn vị gửi sinh viên đi thực tập thực tế bao gồm: mã số đơn vị, tên đơn vị, địa chỉ, số điện thọai, mã huyện/ tỉnh. Hàng năm, căn cứ vào bảng số lượng khả năng tiếp nhận sinh viên từ các đơn vị cho mỗi ngành học sau khi liên hệ, trợ lý giáo vụ Khoa sẽ ra các quyết định phân công thực tập có chứa các thông tin như: mã số quyết định, ngày lập quyết định, học kỳ - niên khóa, đơn vị tiếp nhận, ngày bắt đầu thực tập, ngày kết thúc thực tập, mã số sinh viên, tên sinh viên. Mỗi một quyết định sẽ được lập chung cho cả một nhóm sinh viên đi thực tập thực tế tại cùng một đơn vị tiếp nhận. 


Trong và sau mỗi đợt thực tập, cần lập các quyết định, biểu bảng thống kê trên số sinh viên tại mỗi đơn vị và bảng kê các khoản chi phí thanh toán, …

Phân tích thiết kế hệ thống thông tin: Quản lý câu lạc bộ đồng hương

Câu lạc bộ sinh viên đồng hương tỉnh An Giang cần tin học hóa khâu quản lý hồ sơ của tất cả các sinh viên thuộc CLB đang học tại các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề trong phạm vi các tỉnh ĐBSCL. CLB phụ trách nhiều chi hội trực thuộc. Chi hội được quản lý theo hộ khẩu thường trú của sinh viên (huyện/thành phố). Mỗi sinh viên khi đăng ký vào CLB cần được quản lý những thông tin sau: mã số hội viên, họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, nơi sinh, thường trú tại một xã/phường nào đó thuộc một quận/huyện nào đó trong tỉnh, năm nhập học, mã trường sinh viên học, mã ngành học, loại hình đào tạo, địa chỉ liên lạc, số điện thoại (nếu có). Trong đó, mỗi xã/phường có một mã xã/phườngtên xã/phường thuộc một quận/huyện nào đó của tỉnh, mỗi quận/huyện có một mã quận/huyệntên quận/huyện. Mỗi sinh viên có thể học một ngành tại một trường nào đó vào một năm nào đó (năm bắt đầu vào học). Mỗi ngành học có một mã ngànhtên ngành. Mỗi trường có một mã trườngtên trường. Mỗi trường thuộc một tỉnh hoặc thành phố nào đó. Mỗi sinh viên có thể được đào tạo với một loại hình nào đó chẳng hạn như đại học chính quy, đại học tại chức, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, … Mỗi loại hình đào tạo có một mã loại hình và diễn giải.Vào bất cứ thời điểm nào, CLB cũng có thể cần đến các biểu mẫu thống kê theo từng chi hội .

Luật chuyển CDM sang PDM

Nguyên tắc chuyển đổi CDM (cú pháp E/R) sang PDM

1. Thực thể chuyển thể thành bảng.
2. Thuộc tính chuyển thành cột. Thuộc tính khóa chuyển thành khóa của bảng.
3. Quan hệ 1 nhiều, khóa chính của bên 1 sẽ được kép thành khóa ngoại của bên nhiều.
4. Quan hệ nhiều nhiều sẽ sinh ra 1 bảng là tên của quan hệ, có chứa các thuộc tính khóa của các thực thể tham gia trong quan hệ. các thuộc tính này tạo thành khóa chính của bảng vừa sinh, đồng thời làm khóa ngoại tham chiểu tới các thực thể tham gia quan hệ.
5. Quan hệ phụ thuộc hàm mạnh, tương tự như quy tắc 4 nhưng có thêm thuộc tính của chính thực thể đó.

Ghi chú: Giữa 2 thực thể có quan hệ nhiều nhiều với nhau thường sẽ sinh ra các thuộc tính kết hợp. để biểu diễn thuộc tính này theo phương pháp E/R ta tạo 1 thực thể yếu để chứa các thuộc tính đó, đồng thời thực thể này sẽ có phụ thuộc hàm mạnh đến các thực thể tham gia quan hệ (dependent)